Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 99 | >>

อินทรีย์ ๘ เหล่านั้นและอัญญาตาวินทรีย์ ประกอบในอรหัตตผลจิต ๕]

จำแนกจิตโดยองค์มรรค

๑๒๐. อมคฺคงฺคานิ นาเมตฺถอ ฏฺฐารส อเหตุกา
ฌานงฺคานิ น วิชฺชนฺติ วิญฺญาเณสุ ทฺวิปญฺจสุ.

“ในจิตเหล่านี้ อเหตุกจิต ๑๘ ชื่อว่า จิตไม่มีองค์มรรค องค์ฌานย่อมไม่มีในทวิปัญจวิญญาณ ๑๐”

๑๒๑. เอกํ จิตฺตํ ทุมคฺคงฺคํ ติมคฺคงฺคานิ สตฺตสุ
จตฺตาลีสาย จิตฺเตสุ มคฺโค โส จตุรงฺคิโก.

“[วิจิกิจฉาสัมปยุตต]จิตดวงหนึ่ง มีองค์มรรค ๒ [มิจฉาสังกัปปะ และมิจฉาวายามะ] องค์มรรค ๓ [มิจฉาสังกัปปะ มิจฉาวายามะ และมิจฉาสมาธิ] มีอยู่ในจิต ๗ ดวง [ทิฏฐิคตวิปปยุตตจิต ๔ โทสมูลจิต ๒ อุทธัจจสัมปยุตตจิต ๑] องค์มรรค ๔ [สัมมาสังกัปปะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ พวกหนึ่ง มิจฉาทิฏฐิ มิจฉาสังกัปปะ มิจฉาวายามะ มิจฉาสมาธิ พวกหนึ่ง และสัมมาทิฏฐิ สัมมา-วายามะ สัมมาสติสัมมาสมาธิพวกหนึ่ง] มีอยู่ในจิต ๔๐ [กามาวจรญาณวิปปยุตตจิต๑ ๒ทิฏฐิ-คตสัมปยุตตจิต ๔ และมหัคคตจิต ๒๔ เว้นปฐมฌาน]”

[องค์มรรค ๔ คือสัมมาสังกัปปะ สัมมาวายามะ สัมมาสติและสัมมาสมาธิประกอบในกามา-วจรญาณวิปปยุตตจิต ๑๒ องค์มรรค ๔ คือมิจฉาทิฏฐิมิจฉาสังกัปปะ มิจฉาวายามะ และมิจฉาสมาธิประกอบในทิฏฐิ-คตสัมปยุตตจิต ๔ องค์มรรค ๔ คือสัมมาทิฏฐิสัมมาวายามะ สัมมาสติสัมมาสมาธิประกอบในมหัคคตจิต๒ ๔ เว้นปฐมฌาน]

๑๒๒. ปญฺจทฺทสสุ จิตฺเตสุ มคฺโค ปญฺจงฺคิโก มโต
วุตฺโต ทฺวตฺตึสจิตฺเตสุ มคฺโค สตฺตงฺคิโกปิ จ.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka