คัมภีร์มหาปัฏฐาน พระไตรปิฎกเล่ม 40–45

ภาพรวม · Overview

ความสัมพันธ์ของธรรมด้วยปัจจัย 24

มหาปัฏฐานเป็นคัมภีร์ที่ 7 และเป็นคัมภีร์สุดท้ายแห่งพระอภิธรรมปิฎก อธิบายว่าสภาวธรรมทั้งหลายอาศัยและเกื้อหนุนกันอย่างไรผ่านปัจจัย 24 ประการ เช่น เหตุปัจจัย อารัมมณปัจจัย อธิปติปัจจัย และอุปนิสสยปัจจัย เนื้อหาจัดไว้อย่างละเอียดในพระไตรปิฎกเล่ม 40–45

สารบัญ · Contents

พระไตรปิฎกเล่ม 40–45

เล่มที่ 40 อนุโลมติกปัฏฐาน · ภาคต้น มหาปัฏฐาน ภาค 1 Paṭṭhāna, Part I เริ่มอธิบายความสัมพันธ์ของธรรมหมวด 3 ตามลำดับแห่งติกมาติกา โดยแจกแจงผ่านปัจจัย 24 ตั้งแต่กุสลติกะและหมวดธรรมสำคัญตอนต้น เปิดพระไตรปิฎกเล่ม 40

เล่มที่ 41 อนุโลมติกปัฏฐาน · ภาคปลาย มหาปัฏฐาน ภาค 2 Paṭṭhāna, Part II สืบต่ออนุโลมติกปัฏฐานจากเล่ม 40 อธิบายธรรมหมวด 3 ตอนปลายด้วยวาระต่าง ๆ เพื่อแสดงความเป็นปัจจัยแก่กันอย่างครบถ้วน เปิดพระไตรปิฎกเล่ม 41

เล่มที่ 42 อนุโลมทุกปัฏฐาน · ภาคต้น มหาปัฏฐาน ภาค 3 Paṭṭhāna, Part III อธิบายความสัมพันธ์ของธรรมหมวด 2 ตามทุกมาติกาตอนต้น เช่น ธรรมมีเหตุและไม่มีเหตุ โดยจำแนกตามปัจจัย 24 และวาระต่าง ๆ เปิดพระไตรปิฎกเล่ม 42

เล่มที่ 43 อนุโลมทุกปัฏฐาน · ภาคปลาย ปัฏฐาน ภาค 4 Paṭṭhāna, Part IV สืบต่อธรรมหมวด 2 จากเล่ม 42 ครอบคลุมทุกมาติกาตอนปลาย และแสดงเงื่อนไขที่ธรรมแต่ละคู่เกื้อหนุนหรือสัมพันธ์กัน เปิดพระไตรปิฎกเล่ม 43

เล่มที่ 44 อนุโลมปัฏฐาน · ธรรมข้ามหมวด ปัฏฐาน ภาค 5 Paṭṭhāna, Part V เชื่อมความสัมพันธ์ของมาติกาต่างชุด ทั้งทุกะกับติกะ ติกะกับทุกะ ติกะกับติกะ และทุกะกับทุกะ เพื่อแสดงเครือข่ายของธรรมโดยอนุโลม เปิดพระไตรปิฎกเล่ม 44

เล่มที่ 45 ปัจจนียะและนัยผสม ปัฏฐาน ภาค 6 Paṭṭhāna, Part VI อธิบายความเป็นปัจจัยในแง่ปฏิเสธและนัยผสม ได้แก่ ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ และปัจจนียานุโลม เป็นบทสรุปของคัมภีร์ปัฏฐาน เปิดพระไตรปิฎกเล่ม 45

← กลับหน้าพระอภิธรรมปิฎก