วัดอัมพวันเจติยาราม
วัดอัมพวันเจติยารามวรวิหาร ตั้งอยู่ที่ตำบลอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร. เดิมชื่อ "วัดอัมพวา" และสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 1. วัดนี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างยิ่ง เนื่องจากเป็นวัดประจำตระกูลราชนิกูลบางช้าง และเคยเป็นนิวาสสถานเดิมของหลวงยกกระบัตร (พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช) และคุณนาค (สมเด็จพระอมรินทรามาตย์ พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 1). นอกจากนี้ ยังเป็นสถานที่ที่เชื่อว่าพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) ได้ทรงพระราชสมภพ.
ในสมัยรัชกาลที่ 3 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงบูรณปฏิสังขรณ์วัดครั้งใหญ่ และสร้างพระปรางค์เพื่อบรรจุพระบรมสรีรังคารของรัชกาลที่ 2 พร้อมพระราชทานนามใหม่ว่า "วัดอัมพวันเจติยาราม" ซึ่งมีความหมายว่า "วัดที่มีเจดีย์ และมีสวนมะม่วง เป็นที่รื่นรมย์และเกษมสำราญน่าเคารพบูชา".
สิ่งสำคัญที่น่าสนใจภายในวัด ได้แก่:
* **พระอุโบสถ:** มีลักษณะทางสถาปัตยกรรมคล้ายกับพระอุโบสถวัดสุวรรณดาราม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ภายในประดิษฐานภาพจิตรกรรมฝาผนังที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (ขณะนั้น) โปรดเกล้าฯ ให้เขียนขึ้นตามแบบศิลปะรัตนโกสินทร์ เล่าเรื่องพระราชประวัติรัชกาลที่ 2 และบทพระราชนิพนธ์ต่างๆ.
* **พระปรางค์:** เป็นที่บรรจุพระบรมสรีรังคารของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย.
* **พระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 2:** ตั้งอยู่ด้านข้างพระอุโบสถ.
* **พระที่นั่งทรงธรรม:** เดิมเป็นตำหนักที่ประทับของสมเด็จพระรูปศิริโสภาคย์มหานาคนารี (พระมารดาในสมเด็จพระอมรินทรามาตย์).
วัดอัมพวันเจติยารามได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติโดยกรมศิลปากรในปี พ.ศ. 2500.
