พระไตรปิฎก

๘. อุปปถสูตร [๑๗๒] เทวดาทูลถามว่า อะไรหนอบัณฑิตกล่าวว่าเป็นทางผิด อะไรหนอสิ้นไปตามคืนและวัน อะไรหนอ เป็นมลทินของพรหมจรรย์ อะไรหนอ มิใช่น้ำแต่เป็นเครื่องชำระล้าง. [๑๗๓] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ราคะบัณฑิตกล่าวว่าเป็นทางผิด วัยสิ้นไปตามคืนและวัน หญิงเป็นมลทิน ของพรหมจรรย์ หมู่สัตว์นี้ย่อมติดอยู่ใน หญิงนี้ ตบะและพรหมจรรย์นั้น มิใช่น้ำ แต่เป็นเครื่องชำระล้าง. อรรถกถาอุปปถสูตร พึงทราบวินิจฉัยในอุปปถสูตรที่ ๘ ต่อไป :- บทว่า ราโค อุปฺปโถ ความว่า ราคะนั้นมิใช่ทางของผู้ไปสู่สุคติ และพระนิพพาน. บทว่า รตฺติทิวกฺขโย ได้แก่ ย่อมสิ้นไปทั้งกลางคืนและ กลางวัน. บทว่า อิตฺถี อธิบายว่า มลทินภายนอกที่เหลือ (นอกจากมลทิน ของพรหมจรรย์) บุคคลอาจเพื่อชำระล้างให้สะอาดได้โดยการตกแต่งแก้ไขให้