พระไตรปิฎก

๔. สัญโญชนสูตร [๑๘๔] เทวดาทูลถามว่า โลกมีอะไรหนอเป็นเครื่องประกอบ ไว้ อะไรหนอเป็นเครื่องเที่ยวไปของโลก นั้น เพราะละขาดซึ่งธรรมอะไรจึงเรียกว่า นิพพาน. [๑๘๕] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า โลกมีความเพลิดเพลินเป็นเครื่อง ประกอบไว้ วิตกเป็นเครื่องเที่ยวไปของ โลกนั้น เพราะละตัณหาเสียได้ขาด จึง เรียกว่านิพพาน. อรรถกถาสัญโญชนสูตร พึงทราบวินิจฉัยในสัญโญชนสูตรที่ ๔ ต่อไป :- บทว่า กึสุ สํโยชโน ความว่า อะไรเป็นสังโยชน์ อะไรเป็น เครื่องผูกไว้. บทว่า วิจรณํ ได้แก่ เท้าทั้งหลายเป็นเครื่องเที่ยวไป. บทว่า วิจรณํ นี้เป็นคำเอกพจน์ใช้ในอรรถแห่งพหูพจน์. บทว่า วิตกฺกสฺส วิจรณา ได้แก่ วิตก เป็นเท้าของโลก. จบอรรถกถาสัญโญชนสูตรที่ ๔