พระไตรปิฎก

อรรถกถาทุกขสูตรที่ ๒ พึงทราบวินิจฉัยในทุกขสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :- แม้ทุกขสูตรที่ ๒ พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสไว้ตามอัธยาศัยของ เวไนยสัตว์ ผู้จะตรัสรู้ ด้วยคำว่า ทุกฺขํ โดยทรงประกอบขันธ์ ๕ เข้ากับอริยสัจ ๔. จบ อรรถกถาทุกขสูตรที่ ๒ ๓. สักกายสูตร ว่าด้วยสักกายะ ตามแนวอริยสัจ ๔ [๒๘๔] กรุงสาวัตถี. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราตถาคตจัก แสดงสักกายะ ความเกิดขึ้นแห่งสักกายะ ความดับแห่งสักกายะ และ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับแห่งสักกายะ เธอทั้งหลายจงตั้งใจฟัง. [๒๘๕] กรุงสาวัตถี. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สักกายะ คืออะไร ? สักกายะนั้นมีคำที่จะพึงกล่าวว่า. คืออุปาทานขันธ์ ๕ อุปาทานขันธ์ ๕ คืออะไร ? คือ อุปาทานขันธ์คือรูป ฯลฯ อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ. ภิกษุทั้งหลาย นี้เราตถาคตเรียกว่า สักกายะ. [๒๘๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กายสมุทัยคืออะไร ? คือ ตัณหา ที่ให้เกิดในภพใหม่ ไปด้วยกันกับความกำหนัดด้วยอำนาจแห่งความ เพลิดเพลิน เพลิดเพลินนักในอารมณ์นั้น ๆ ได้แก่ กามตัณหา ภวตัณหา- วิภวตัณหา. ภิกษุทั้งหลาย นี้เราตถาคตเรียกว่า สักกายสมุทัย.