พระไตรปิฎก

๘. นาคสังยุต ๑. สุทธกสูตร [๕๑๙] กรุงสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำเนิดของนาค ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน ? คือ นาคที่เป็นอัณฑชะ เกิดในไข่ ๑ นาคที่เป็นชลาพุชะ เกิดในครรภ์ ๑ นาคที่เป็นสังเสทชะ เกิดในเถ้าไคล ๑ นาคที่เป็นอุปปาติกะ เกิดผุดขึ้น ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำเนิดของนาค ๔ จำพวกนี้แล. จบ สุทธกสูตรที่ ๑ ๘. อรรถกถานาคสังยุต ๑. อรรถกถาสุทธกสูตร พึงทราบวินิจฉัยในนาคสังยุต สูตรที่ ๑ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า อณฺฑชา แปลว่า เกิดในฟอง. บทว่า ชลาพุชา แปลว่า เกิดในมดลูก. บทว่า สํเสทชา แปลว่า เกิดในที่ชื้นแฉะ. บทว่า อุปปาติกา แปลว่า เกิด (เร็ว) เหมือนผุดขึ้น ก็แลสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ เพราะเป็นเหตุเกิดของ เรื่อง. เพราะว่าภิกษุทั้งหลายสนทนากันว่า กำเนิดนาคมีเท่าไรหนอแล? ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะทรงอธิบายกำเนิดนาคให้แจ่มแจ้ง จึงตรัสสูตรนี้ เพื่อให้บุคคลทั้งหลายเบื่อหน่ายกำเนิดนาค จบ อรรถกถาสุทธกสูตรที่ ๑