พระไตรปิฎก

ก็พึงทราบใจความตามนี้. ส่วนในคำว่า ทางกาย หรือทางใจ นี้ ท่าน กล่าวว่าทางกายด้วยอำนาจการเกิดขึ้น เพราะทำกายประสาททั้ง ๔ มีตาเป็นต้น ให้เป็นที่ตั้ง. ส่วนที่ชื่อว่าอทุกขมสุขที่มีกายประสาทเป็นที่ตั้ง ไม่มี. จบอรรถกถาปฐมวิภังคสูตร ๗.ทุติยวิภังคสูตร* ว่าด้วยอินทรีย์ ๕ เป็นสุขทุกข์และอทุกขมสุข [๙๓๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการนี้ ๕ ประการ เป็นไฉน คือ สุขินทรีย์... อุเบกขินทรีย์. [๙๓๒] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สุขินทรีย์เป็นไฉน ความสุขทาง กาย ...นี้ เรียกว่า สุขินทรีย์. [๙๓๓] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุกขินทรีย์เป็นไฉน ความทุกข์ ทางกาย. . .นี้เรียกว่า ทุกขินทรีย์. [๙๓๔] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็โสมนัสสินทรีย์เป็นไฉน ความสุข ทางใจ ...นี้ เรียกว่า โสมนัสสินทรีย์. [๙๓๕] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็โทมนัสสินทรีย์เป็นไฉน ความทุกข์ ทางใจ ...นี้ เรียกว่า โทมนัสสินทรีย์. [๙๓๖] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อุเบกขินทรีย์เป็นไฉน เวทนาอัน สำราญก็ไม่ใช่ ไม่ใช่ความสำราญก็ไม่ใช่ ทางกายหรือทางใจ นี้เรียกว่า อุเบกขินทรีย์. * สูตรที่ ๗-๙ ไม่มีอรรถกถาแก้.