พระไตรปิฎก

ราชาของพวกเราเป็นใหญ่ พระราชาของเรา (ต่างหาก) เป็นใหญ่ และจะพึงไม่น่าอัศจรรย์ด้วยสำคัญว่า เป็นจักรพรรดิในทวีปเดียว เป็น จักรพรรดิในทวีปเดียว อนึ่ง ความมีอนุภาพมากของจักรรัตนะที่สามารถ มอบความเป็นใหญ่ให้ในมหาทวีปทั้ง ๔ มีทวีปน้อยสองพันเป็นบริวารแม้ นั้นก็จะเสื่อมไป. พระเจ้าจักรพรรดิ ๒ พระองค์ ไม่อุบัติในจักรวาลเดียวกัน ก็เพราะจะตัดความวิวาท ๑ เพราะไม่น่าอัศจรรย์ ๑ และเพราะจักรรัตนะ มีอานุภาพมาก ๑ ด้วยประการฉะนี้ ในบทเหล่านี้ว่า ยํ อิตฺถี อรหํ อสฺส สมฺมาสมฺพุทฺโธ ดังนี้ พุทธภาพความเป็นพระพุทธเจ้าที่สามารถให้สัพพัญญูคุณเกิดแล้วรื้อขึ้น สัตว์ออกจากโลกจงพักไว้ก่อน. สตรีแม้เพียงตั้งความปรารถนา ก็ย่อม ไม่สำเร็จพร้อม ( เป็นพระพุทธเจ้า ). เหตุเป็นเครื่องตั้งความปรารถนาให้สำเร็จเหล่านี้ คือ มนุสฺสตฺตํ ลิงฺคสมฺปตฺตํ เหตุ สตฺถารทสฺสน ปพฺพชฺขา คุณสมฺราตฺติ อธิการโร จ ฉนฺตตรา อฏฺธมฺนสโนธานา อภินีหาโร สมิชฺฌติ. อภินิหารย่อมสำเร็จเพราะประชุมธรรม ๘ ประ- การ คือ ความเป็นมนุษย์ ๑ ความถึงพร้อมด้วย เพศ (บุรุษ) ๑ เหตุ (คืออุปนิสัยอันเป็นเหตุ สร้างกุศลมาก) ๑ การได้พบพระคาสดา ๑ การ ได้บรรพชา ๑ ครามถึงพร้อมด้วยคุณ (มีฌาน สมาบัติเป็นต้น) ๑ อธิการ (คือบุญญา- ภิสมภารอันยิ่งเช่นบำเพ็ญปัญจมหาบริจาค) ๑ ความเป็นผู้มีฉันทะ (ในพระโพธิญาณ) ๑