พระไตรปิฎก

อรรถกถามนุสสสูตร พึงทราบวินิจฉัยในมนุสสสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า อสฺสาทปริเยสนํ อจรึ ความว่า ได้ท่องเที่ยวไป เพื่อ ประโยชน์แก่การแสวงหาอัสสาทะ. ถามว่า ได้ท่องเที่ยวไป จำเดิมแต่ไหน ? ตอบว่า ได้ท่องเที่ยวไป ตั้งแต่เป็นสุเมธดาบส*. บทว่า ปญฺาย ได้แก่ มรรคปัญญา พร้อมด้วยวิปัสสนา. บทว่า สุทิฏฺโฐ ได้แก่แทงตลอดแล้ว ด้วยดี. พึงทราบความในทุก ๆ บท โดยอุบายนี้. จบอรรถกถามนุสสสูตรที่ ๒ ๓. อัสสาทสูตร ว่าด้วยเหตุให้หลุดพ้นจากโลก [๕๔๕] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าอัสสาทะในโลกจักไม่มีแล้วไซร้ สัตว์ทั้งหลายก็จะไม่พึงติดใจในโลก เพราะเหตุที่อัสสาทะในโลกมีอยู่ เพราะ เหตุนั้น สัตว์ทั้งหลายจึงติดใจในโลก ถ้าอาทีนพในโลกจักไม่มีแล้วไซร้ สัตว์ทั้งหลายก็จะไม่พึงเบื่อหน่าย ในโลก เพราะเหตุที่อาทีนพในโลกมีอยู่ เพราะเหตุนั้น สัตว์ทั้งหลายจึง เบื่อหน่ายในโลก ถ้านิสสรณะในโลกจักไม่มีแล้วไซร้ สัตว์ทั้งหลายก็จะไม่พึงออกจาก โลกได้ ก็เพราะเหตุที่นิสสรณะในโลกมีอยู่ เพราะเหตุนั้น สัตว์ทั้งหลายจึง ออกจากโลกได้ * ปาฐะว่า ปฏฺาย ฉบับพม่าเป็น ปฏฺายาติ