พระไตรปิฎก

กิเลสปรินิพพาน (คือดับกิเลส). ทรงจบเทศนาตามลำดับอนุสนธิว่า นี้เป็นการ ปรินิพพานครั้งแรกของพระศาสดานั้น ณ โพธิมัณฑสถาน. แต่ภายหลังพระองค์ ปรินิพพานด้วยอนุปาทิเสสนิพพานธาตุดับขนธ์ ณ ระหว่างไม่สาละคู่ดังนี้. อรรถกถาอนุพุทธสูตรที่ ๑ ๒. ปปติตสูตร ว่าด้วยผู้ตกจากพระธรรมวินัย [๒] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยธรรม . ประการ เรียกว่า ผู้ตกจากพระธรรมวินัยนี้ ธรรม ๘ ประการ คืออะไรบ้าง คือ อริยศีล อริยสมาธิ อริยปัญญา อริยวิมุตติ บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยธรรม ประการนี้แล เรียกว่า ผู้ตกจากพระธรรมวินัยนี้. บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ เรียกว่า ผู้ไม่ตกจากพระ- ธรรมวินัยนี้ ธรรม ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ อริยศีล อริยสมาธิ อริย- ปัญญา อริยวิมุตติ บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แล เรียกว่า ผู้ไม่ตกจากพระธรรมวินัยนี้. (นิคมคาถา) บุคคลผู้เคลื่อนไป (จากคุณมีอริยศีล เป็นต้น) ชื่อว่า ตก (จากพระธรรมวินัย) ผู้ตกแล้ว และยังกำหนัดยินดี ก็ต้องมา (เกิด) อีก ความสุขย่อมมาถึง ผู้ทำกิจที่ ควรทำแล้ว ยินดีคุณที่ควรยินดีแล้ว โดย สะดวกสบาย. จบปปติตสูตรที่ ๒