พระไตรปิฎก

๙. ตัณหาสูตร ว่าด้วยที่เกิดตัณหา ๔ อย่าง [๙] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ที่เกิดตัณหา ๔ อย่างนี้ ที่เกิดตัณหา ๔ อย่าง คืออะไร คือ ตัณหาเมื่อเกิดขึ้นแก่ภิกษุ ย่อมเกิดเพราะจีวรบ้าง เพราะบิณฑบาตบ้าง เพราะเสนาสนะบ้าง เพราะความมีน้อยมีมากอย่างนั้น อย่างนี้บ้าง นี้แล ที่เกิดตัณหา ๔ อย่าง คนมีตัณหาเป็นเพื่อน เวียนว่ายไป เป็นอย่างนี้อย่างนั้นสิ้นกาลนาน ไม่ล่วง- พ้นสงสารไปได้ ภิกษุรู้โทษอันนี้แล้ว รู้ว่า ตัณหาเป็นเหตุเกิดทุกข์ ก็จะพึงเป็นผู้มีสติ สิ้นตัณหา ไม่มีความยึดถือไป. จบตัณหาสูตรที่ ๙ อรรถกถาตัณหาสูตร พึงทราบวินิจฉัยในตัณหาสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :- ชื่อว่า อุปปาทะ เพราะเป็นที่เกิดขึ้นแห่งตัณหาเหล่านั้น. ถามว่า อะไรเกิด. ตอบว่า ตัณหา. ความเกิดขึ้นแห่งตัณหา ชื่อว่า ตัณหุปปาทะ อธิบายว่า วัตถุแห่งตัณหา เหตุแห่งตัณหา. บทว่า จีวรเหตุ ความว่า ตัณหาย่อมเกิดเพราะมีจีวรเป็นเหตุ ว่าเราจักได้จีวรที่น่าชอบใจ ในที่ไหน.