พระไตรปิฎก

ไซร้ ประชาชนนอกนี้ ก็จะประพฤติไม่ เป็นธรรมด้วย ถ้าพระราชาไม่ตั้งอยู่ใน ธรรม รัฐทั้งปวงก็ยากเข็ญ. เนื้อฝูงโคข้ามฟากอยู่ ถ้าโคโจกตัว นำฝูงไปตรง โคนอกนั้นก็ไปตรงตามกัน ในหมู่มนุษย์ก็เหมือนกัน ถ้าท่านผู้ได้รับ สมมติให้เป็นใหญ่ ประพฤติเป็นธรรมไซร้ ประชาชนนอกนี้ ย่อมประพฤติเป็นธรรม ด้วย ถ้าพระราชาเป็นผู้ตั้งอยู่ในธรรม รัฐ ทั้งปวงก็อยู่เป็นสุข. จบธัมมิกสูตรที่ ๑๐ จบปัตตกัมมวรรคที่ ๒ อรรถกถาธัมมิกสูตร พึงทราบวินิจฉัยในธัมมิกสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า อธมฺมิกา โหนฺติ ความว่า พระราชาทั้งหลายประพฤติ ไม่เป็นธรรมโดยไม่เก็บส่วย ๑๐ ส่วน และไม่ลงโทษ ตามสมควรแก่ความผิด ซึ่งพระราชาเก่าก่อนทรงตั้งไว้แล้ว เก็บส่วยเกินพิกัด และลงโทษเกินกำหนด