พระไตรปิฎก

ปัญจังคิกวรรควรรณนาที่ ๓ อรรถกถาปฐมคารวสูตร พึงทราบวินิจฉัยในปฐมคารวสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๓ ดังต่อ ไปนี้ :- บทว่า อสภาควุตฺตโก ได้แก่ ประกอบด้วยการดำเนินชีวิตที่ไม่ เท่ากันไม่เสมอกัน. บทว่าอภิสมาจารกํ ธมฺมํ ได้แก่ ศีลที่บัญญัติเป็นข้อวัตร อันเป็นอภิสมาจารอย่างสูง. บทว่า เสกฺขํ ธมฺมํ ได้แก่ ศีลอันเป็นข้อบัญญัติ ของพระเสกขะ. บทว่า สีลานิ ได้แก่ มหาศีล ๔. บทว่า สมฺมาทิฏึ ได้แก่ สัมมาทิฏฐิชั้นวิปัสสนา. บทว่า สมฺมาสมาธึ ได้แก่ มรรคสมาธิ เละผลสมาธิ. ในสูตรนี้ตรัสศีลเป็นต้นเจือกัน. จบอรรถกถาปฐมคารวสูตรที่ ๑ ๒. ทุติยคารวสูตร ว่าด้วยฐานะและไม่ใช่ฐานะ [๒๒] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่ภิกษุผู้ไม่มีที่เคารพ ไม่มีที่ยำเกรง ไม่มีความประพฤติเสมอในเพื่อนพรหมจรรย์ จักบำเพ็ญธรรม คือ อภิสมา- จาริกวัตร ให้บริบูรณ์ได้นั้น ไม่ใช่ฐานะที่จะมีได้ ข้อที่ภิกษุไม่บำเพ็ญธรรม คือ อภิสมาจาริกวัตรให้บริบูรณ์แล้ว จักบำเพ็ญธรรมของพระเสขะให้บริบูรณ์