พระไตรปิฎก

อรรถกถาสัญญาสูตรที่ ๖ สัญญาสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้. บทว่า เมถุนธมฺมสมาปตฺติยา พรั่งพร้อมด้วยเมถุนธรรม. บทว่า นหารุทฺทุลํ ได้แก่ เส้นเอ็น หรือรอยเอ็น บทว่า อนุสนฺทติ ในกาลเป็นที่เจริญสัญญาก่อนกับกาลเป็นที่เจริญสัญญาอัน ๒ ของไม่แปลกัน. บทว่า โลกจิตฺเตสุ ความว่า อันวิจิตรของโลก กล่าวคือโลก สันนิวาสอันประกอบด้วยไตรธาตุ บทว่า อาลสฺเส ได้แก่ในความเกียจคร้าน บทว่า วิสฏฺิเย ได้แก่ความท้อถอย. บทว่า อนนุโยเค ได้แก่ไม่ประกอบความเพียร. บทว่า อหํการมมํการมานาปคตํ ได้แก่ ปราศจากทิฏฐิว่าเป็นเรา จากตัณหาว่าของเรา จากมานะ ๙ อย่าง. บทว่า วิธาสมติกฺกนฺตํ ความว่า ก้าวล่วงกิเลส ๓ อย่าง. บทว่า สนฺตํ ได้แก่ สงบจาก กิเลสอันเป็นข้าศึกแก่การเจริญสัญญานั้น. บทว่า สุวิมุตฺตํ ได้แก่ หลุดพ้นด้วยดี ด้วยวิมุติ ๕. จบ อรรถกถาทุติยสัญญาสูตร ๖