พระไตรปิฎก

๗. ปฐมพลสูตร [๑๑๗] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลัง ๘ ประการนี้ ๘ ประการ เป็นไฉน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทารกทั้งหลายมีการร้องไห้เป็นกำลัง ๑ มาตุคามทั้งหลายมีความโกรธเป็นกำลัง ๑ โจรทั้งหลายมีอาวุธเป็น กำลัง ๑ พระราชาทั้งหลายมีอิสริยยศเป็นกำลัง ๑ คนพาลทั้งหลาย มีการเพ่งโทษผู้อื่นเป็นกำลัง ๑ บัณฑิตทั้งหลายมีการไม่เพ่งโทษ เป็นกำลัง ๑ พหูสูตบุคคลทั้งหลายมีการพิจารณาเป็นกำลัง ๑ สมณพราหมณ์ทั้งหลายมีขันติเป็นกำลัง ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กำลัง ๘ ประการนี้แล. จบ ปฐมพลสูตรที่ ๗ อรรถกถาปฐมพลสูตรที่ ๗ ปฐมพลสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้. บทว่า อุชฺฌตฺติพลา แปลว่า มีการเพ่งโทษเป็นกำลัง จริงอยู่ พวกคนพาลมีกำลังเฉพาะแต่การเพ่งโทษอย่างนี้ว่า คนโน้น บอกเรื่องนี้ ๆ กะผู้ใด ผู้นั้นได้บอกกะเรา ไม่บอกกะคนอื่น. บทว่า นิชฺฌตฺติพลา ความว่า มีการไม่เพ่งประโยชน์ และมิใช่ประโยชน์ เท่านั้นว่า นี้ไม่ใช่ นี้ชื่อว่าอย่างนี้เป็นกำลัง. บทว่า ปฏิสงฺขานพลา แปลว่า มีการพิจารณาเป็นกำลัง. บทว่า ขนฺติพลา ได้แก่ มีความ อดทนด้วยความยับยั้งเป็นกำลัง. จบ อรรถกถาปฐมพลสูตรที่ ๗