พระไตรปิฎก

ทางหมุนเวียนที่ข้ามได้ยากนี้ได้แล้ว ย่อมพิจาร- ณาเห็นหมู่สัตว์ผู้เข้าถึงชาติและและชรา ดิ้นรนอยู่ จบ ภยสูตรที่ ๖ อรรถกถาภยสูตรที่ ๖ ภยสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้. บทว่า คพฺโภ ได้แก่ การอยู่ในครรภ์. บทว่า ทิฏฺธมฺมิกาปิ ได้แก่ ย่อมไม่หลุดพ้น จากครรภ์มนุษย์แม้อีก เช่นการอยู่ในครรภ์ ซึ่งเห็นกันในปัจจุบัน. บทว่า สมฺปรายิกาปิ ได้แก่ จากครรภ์ที่เหลือ เว้นครรภ์ของพวกมนุษย์. บทว่า อุภยํ เอเต กามา ปวุจฺจนฺติ ความว่า ท่านกล่าว กามเหล่านี้ เป็นคู่กันอย่างนี้ คือ ภัยกับทุกข์ ๑ ภัยกับโรค ๑ ภัยกับหัวฝี ๑ ภัยกับลูกศร ๑ ภัยกับความข้อง ๑ ภัยกับเปือกตม ๑ ภัยกับการอยู่ในครรภ์ ๑. บทว่า สาตรูเป็น ได้แก่ กามสุข. บทว่า ปลิปถํ ได้แก่ ก้าวล่วงทางหมุนเวียนคือวัฏฏะ. ในฐานะนี้ พระ- ผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสวิปัสสนา ทรงถือเอาว่า ภิกษุนั้นบรรลุพระ- อรหัต. จริงอยู่ ทรงพิจารณาหมู่สัตว์เห็นปานนี้ผู้เข้าถึงชาติและ ชรา ดิ้นรนอยู่ในภพทั้ง ๓ แล. ตรัสวัฏฏะไว้ในพระสูตร ตรัส วิวัฏฏะไว้ในคาถาทั้งหลายแล. จบ อรรถกถาภยสูตรที่ ๖