พระไตรปิฎก

ธรรมเหล่าไหน ชื่อว่าสิกขา สมัยใด จิตเป็น กุศลฝ่ายกามาวจร เกิดขึ้น ไปกับโสมนัส ประกอบ ด้วยญาณ ฯลฯ สมัยนั้น ผัสสะ ก็มี ฯลฯ ความไม่ กวัดแกว่งก็มี ธรรมเหล่านี้ชื่อว่า สิกขา. ธรรมเหล่าไหน ชื่อว่าสิกขา สมัยใด พระ- โยคาวจรเจริญมรรค ด้วยการเข้าถึงรูปฌานสงัดจาก กามทั้งหลาย สงัดจากอกุศลธรรมทั้งหลาย เข้าถึง ปฐมฌาน ฯลฯ เข้าถึงปัญจมฌานอยู่ ฯลฯ ความไม่ กวัดแกว่งก็มี ธรรมเหล่านี้ ชื่อว่าสิกขา. ธรรมเหล่าไหน ชื่อว่าสิกขา สมัยใด พระ- โยคาวจรเจริญมรรคด้วยการเข้าถึงอรูปฌาน ไป กับเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ฯลฯ ความไม่กวัด- แกว่งก็มี ธรรมเหล่านี้ ชื่อว่าสิกขา. ธรรมเหล่าไหน ชื่อว่าสิกขา สมัยใด พระ- โยคาวจรเจริญโลกกุตรฌาน เป็นธรรมนำสัตว์ออกจาก ทุกข์ ฯลฯ ความไม่กวัดแกว่งก็มี ธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า สิกขา. บทคืออุบายเครื่องถึง อีกอย่างหนึ่งเป็นมูล เป็นที่อาศัย เป็นที่ตั้ง แห่งสิกขาอย่างใดอย่างหนึ่ง บรรดาสิกขาเหล่านั้น เหตุนั้น จึงชื่อว่า สิกขา บท สมจริงดังที่ท่านกล่าวไว้ดังนี้ว่า "พระโยคาวจรอาศัยศีลตั้งอยู่ในศีล เมื่อเจริญทำให้มากซึ่งโพชฌงค์ ๗" อย่างนี้เป็นต้น. พึงทำการชี้แจงโดย พยัญชนะ โดยอรรถะ ทั่ว ๆ ไปแก่บททั้งหลายทั่วไป ในบทเหล่านั้น ด้วย ประการฉะนี้.