พระไตรปิฎก

นตฺถิ สตฺโต นโร โปโส ปุคฺคโล นูปลพฺภติ สุญฺภูโต อยํ กาโย ติณกฏฺสมูปโม. ไม่มี สัตว์ นระ บุรุษ ไม่ได้บุคคล กายนี้มีสภาพว่างเปล่า เปรียบเสมอด้วยหญ้าและไม้. อนึ่งเล่า ความยินดีนั้นใด อันมิใช่ของมนุษย์ที่ท่านกล่าวไว้อย่างนี้ว่า สญฺาคารํ ปวิฏฺสฺส สนฺตจิตฺตสฺส ตาทิโน อมานุสี รติ โหติ สมฺมา ธมฺมํ วิปสฺสโต. ท่านผู้เข้าไปยังเรือนว่าง มีจิตสงบ คงที่ พิจาร- ณา เห็นธรรมโดยชอบ ย่อมมีความยินดี ที่ไม่ใช่ของ มนุษย์. ความยินดีนั้น อยู่ไม่ไกลเลย. ต่อแต่นั้น อมตะคือ ปีติและปราโมช นั้นใด ที่สำเร็จมาแต่วิปัสสนา ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้อย่างนี้ว่า ยโต ยโต สมฺมสติ ขนฺธานํ อุทยพฺพยํ ลภตี ปีติปาโมชฺชํ อมตํ ตํ วิชานตํ. พิจารณาเห็นความเกิดและดับแห่งขันธ์ทั้งหลาย โดยประการใด ๆ ปีติและปราโมชอันอมตะย่อมได้ แก่ผู้พิจารณาเห็นความเกิดดับนั้น โดยประการนั้น ๆ. พระโยคาวจร เมื่อเสวยปีติและปราโมชอันเป็นอมตะนั้น ไม่นานเลย ก็จะทำให้แจ้งอมตะคือพระนิพพานที่ไม่แก่ไม่ตาย อันอริยชนเสพแล้วแล. จบกถาพรรณนาทวัตติงสาการ แห่ง อรรถกถาขุททกปาฐะ ชื่อปรมัตถโชติกา