พระไตรปิฎก

คาถาธรรมบท อัตวรรค๑ที่ ๑๒ ว่าด้วยเรื่องตน [๒๒] ๑. ถ้าบุคคลทราบตนว่าเป็นที่รัก พึงรักษาตนนั้น ให้เป็นอันรักษาด้วยดี บัณฑิตพึงประคับประคอง(ตน) ตลอดยามทั้งสาม ยามใดยามหนึ่ง. ๒. บัณฑิตพึงตั้งตนนั่นแล ในคุณอันสมควร ก่อนพึงสั่งสอนผู้อื่นในภายหลัง จะไม่พึงเศร้าหมอง. ๓. ถ้าผู้อื่นพร่ำสอนผู้อื่นอยู่ฉันใด พึงทำตาม ฉันนั้น บุคคลผู้มีตนฝึกดีแล้วหนอ (จึง) ควรฝึก (ผู้อื่น) เพราะว่าได้ยินว่า ตนฝึกฝนได้โดยยาก. ๔. ตนแลเป็นที่พึ่งของตน บุคคลอื่นใครเล่าพึง เป็นที่พึ่งได้ เพราะบุคคลมีตนฝึกฝนดีแล้ว ย่อมได้ ที่พึ่งที่บุคคลได้โดยยาก. ๕. บาปอันตนทำไว้เอง เกิดในตน มีตนเป็น แดนเกิด ย่อมย่ำยีบุคคลผู้มีปัญญาทราม ดุจเพชร ย่ำยีแก้วมณี อันเกิดแต่หินฉะนั้น. ๖. ความเป็นผู้ทุศีลล่วงส่วน รวบรัด (อัตภาพ) ของบุคคลใด ดุจเถาย่านทราย รัดรึงต้นสาละฉะนั้น บุคคลนั้น ย่อมทำตนอย่างเดียวกันกับที่โจรหัวโจก ปรารถนาทำให้ตนฉะนั้น. ๑. วรรคนี้มีอรรถกถา ๑๐ เรื่อง.