พระไตรปิฎก

วิญญาณ. แม้เมื่อไม่หายใจเข้าไม่หายใจออกก็เป็นอยู่ไม่ได้. อนึ่งในธาตุ ๔ กายเช่นกับถูกอสรพิษมีสัตว์ปากร้ายเป็นต้นกัด เพราะปกติธาตุกำเริบ เป็น กายกระด้างเช่นกับท่อนไม้ ดังที่ท่านกล่าวไว้ว่า ปตฺถทฺโธ ภวตี กาโย ทฏฺโ กฏฺมุเขน วา ปวีธาตุปฺปโกเปน โหคิ กฏฺมุเขว โส. กายที่ถูกงูกัฏฐมุขะกัด ย่อมแข็ง กระด้าง หรือเพราะปฐวีธาตุกำเริบ กาย นั้นย่อมเป็นเหมือนอยู่ในปากงูกัฏฐมุขะ นั่นแหละ. กายเพราะอาโปธาตุกำเริบถึงความเปื่อยเน่า มีเนื้อและเลือดทั้งหมด ไหลออก เหลือแต่กระดูกและหนังเท่านั้น ดังที่ท่านกล่าวไว้ว่า ปูติโก ภวตี กาโย ทฏโ ปูติมุเขน วา อาโปธาตุปฺปโกเปน โหติ ปูติมุเขว โส. กายที่ถูกงูปูติมุขะกัด ย่อมเป็นของ เปื่อยเน่า หรือเพราะอาโปธาตุกำเริบ กายนั้น ย่อมเป็นเหมือนอยู่ในปากงูปูติมุขะนั่นแหละ. กายเพราะเตโชธาตุกำเริบย่อมถูกเผาผลาญโดยรอบเหมือนใส่ลงไปใน หลุมถ่านเพลิง ดังที่ท่านกล่าวไว้ว่า สนฺตตฺโต ภวตี กาโย ทฏฺโ อคฺคิมุเขน วา เตโชธาตุปฺปโกเปน โหติ อคฺคิมุเขว โส.