พระไตรปิฎก

เรือนบวชไม่มีเรือน เพื่อประโยชน์อันใด ประโยชน์ อันนั้น ข้าพเจ้าก็บรรลุแล้ว ธรรมเป็นที่สิ้นสังโยชน์ ทั้งหมด ข้าพเจ้าก็บรรลุแล้ว. กิเลสทั้งหลาย ข้าพเจ้าก็เผาเสียแล้ว ฯลฯ คำ สั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ทำเสร็จแล้ว. ก็แล พระปฏาจาราเถรี ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พิจารณาทบทวน ถึงการปฏิบัติของตนในเวลาเป็นเสกขบุคคล เมื่อจะชี้แจงอาการบังเกิดของผล เบื้องบน จึงได้กล่าวคาถาเหล่านั้นเป็นอุทานว่า ผู้ชายทั้งหลายไถนาด้วยไถ หว่านเมล็ดพืชลง ที่พื้นนา ย่อมได้ทรัพย์มาเลี้ยงดูบุตรภริยา ข้าพเจ้า สมบูรณ์ด้วยศีล ทำตามคำสั่งสอนของพระศาสดา ไม่ เกียจคร้าน ไม่ฟุ้งซ่าน ไฉนจะไม่ประสบพบพระ- นิพพานเล่า. ข้าพเจ้าล้างเท้า ใส่ใจนิมิตในน้ำ เห็นน้ำล้าง เท้าไหลจากที่ดอนมาสู่ที่ลุ่ม แต่นั้น ข้าพเจ้าก็ตั้งจิต ไว้ได้มั่นคง ดุจม้าอาชาไนยที่ดี ถือประทีปจากที่นั้น เข้าไปยังวิหาร มองเห็นที่นอน จึงเข้าไปที่เตียง ต่อนั้น ก็ถือลูกดาล ชักไส้ประทีปออกไป ความหลุดพ้นทางใจก็ได้มี เหมือนความดับของประ ทีปที่ติดโพลง ฉะนั้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กสํ ได้แก่ ไถนา ทำกสิกรรม ความจริง คำนี้เป็นเอกวจนะ ใช้ในอรรถพหุวจนะ. บทว่า ปวปํ ได้แก่ หว่านเมล็ด