พระไตรปิฎก

๖. อาสิงสวรรค ๑. มหาสีลวชาดก ความสำเร็จเกิดจากความพยายาม [๕๑] "บุรุษผู้เป็นบัณฑิต ความมุ่งหมาย กว่า จะสำเร็จผล ไม่ควรท้อถอย ดูเราเป็นตัวอย่าง เราปรารถนาอย่างใด ก็ได้อย่างนั้น" จบ มหาสีลวชาดกที่ ๑ อรรถกถาอาสิงสวรรค อรรถกถามหาสีลวชาดกที่ ๑ พระบรมศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหา- วิหาร ทรงปรารภภิกษุผู้มีความเพียรย่อหย่อน ตรัสพระธรรม- เทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า "อาสึเสเถว ปุริโส" ดังนี้. มีเรื่องย่อว่า พระศาสดาตรัสถามภิกษุนั้นว่า ดูก่อน ภิกษุ จริงหรือที่ว่า เธอเป็นผู้มีความเพียรย่อหย่อน ครั้นเธอรับ ว่าจริงพระเจ้าข้า จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ เธอบรรพชาในพระศาสนา อันนำสัตว์ออกจากทุกข์ได้เห็นปานดังนี้แล้ว เหตุใดจึงย่อหย่อน ความเพียรเสียเล่า ในกาลก่อนบัณฑิตทั้งหลาย แม้จะเสื่อมจาก ราชสมบัติ ก็ยังดำรงอยู่ในความเพียรของตนนั่นแล กลับทำยศ