พระไตรปิฎก

๒. จูฬชนกชาดก เป็นคนควรพยายามร่ำไป [๕๒] "บุรุษผู้เป็นบัณฑิต ควรมุ่งหมายไปจน กว่าจะสำเร็จผล ไม่ควรท้อถอย ดูเราขึ้นจากน้ำ สู่บกได้เป็นตัวอย่างเถิด" จบ จูฬชนกชาดกที่ ๒ อรรถกถาจูฬชนกชาดกที่ ๒ พระบรมศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหา- วิหาร ทรงปรารภภิกษุผู้มีความเพียรย่อหย่อนเหมือนกัน ตรัส พระธรรมเทศนานี้ มีคำเริ่มต้นว่า "วายเมเถว ปุริโส" ดังนี้. เรื่องที่จะกล่าวในชาดกนี้นั้นทั้งหมด จักมีแจ้งในมหา- ชนกชาดก. ก็พระราชาประทับนั่งภายใต้พระเศวตรฉัตร แล้วตรัส พระคาถานี้ ความว่า "บุรุษผู้เป็นบัณฑิต พึงพยายามร่ำไป ไม่ พึงเบื่อหน่าย เราประจักษ์ด้วยตนเอง ที่ว่ายน้ำ ขึ้นบกได้" ดังนี้.