พระไตรปิฎก

ในคาถานั้น ลิงเรียกนกนั้นโดยชื่อว่า สิงคิละ. บทว่า ยาหุ เสฏฺา มนุสฺเสสุ ความว่า วิจารณปัญญาของเรา ที่บัณฑิต ทั้งหลายกล่าวว่าประเสริฐสุดในหมู่มนุษย์ย่อมไม่มี ศีรษะ มือ เท้า และกำลังกายเป็นต้น ไม่เป็นประมาณในโลก วิจารณปัญญาเท่านั้น ประเสริฐสุด วิจารณปัญญานั้น ไม่มีแก่เรา เพราะฉะนั้น เรือน ของเราจึงไม่มี. พระโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าว ๒ คาถานอกนี้ว่า :- ผู้มีจิตไม่มั่นคง มีจิตกลับกลอกมัก ประทุษร้ายมิตร มีปกติไม่ยั่งยืนเป็นนิจ ย่อมไม่มีความสบาย. ท่านจงสร้างอานุภาพขึ้นเถิด จงเปลี่ยน ปกติเดิมเสียเถิด ดูก่อนกระบี่ ท่านจงสร้าง กระท่อมไว้ป้องกันความหนาวและลมเถิด. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนวฏฺิตจิตฺตสฺส ได้แก่ ผู้มีจิตไม่ตั้งอยู่เฉพาะแล้ว. บทว่า ทุพฺภิโน แปลว่า ผู้มีปกติ ประทุษร้ายมิตร. บทว่า อทฺธุวสีลสฺส ได้แก่ ผู้รักษาปกติไว้ ตลอดทุกกาลไม่ได้. บทว่า โส กรสฺสานุภาวํ ตฺวํ ความว่า ดูก่อนลิงผู้สหาย ท่านนั้นจงอาศัยอานุภาพ คือกำลังสร้างขึ้น เพื่อ ทำปัญญาให้เกิดขึ้น. บทว่า วีติวตฺตสฺสุ สีลิยํ ความว่า ท่านจง