พระไตรปิฎก

๑๐. จัมเปยยชาดก ว่าด้วยบำเพ็ญตบะเพื่อเกิดเป็นมนุษย์ [๒๑๘๐] ท่านเป็นใคร งามผ่องใส ดุจสายฟ้า และอุปมาเหมือนดาวประจำรุ่ง เราไม่รู้จักท่านว่าเป็น เทวดา หรือคนธรรพ์ หรือเป็นหญิงมนุษย์. [๒๑๘๑] (นางสุมนาทูลว่า) ข้าแต่พระมหา- ราชา หม่อมฉันหาใช่เทพธิดา หญิงคนธรรพ์ หรือหญิงมนุษย์ไม่ ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ หม่อมฉัน เป็นนางนาคกัญญา อาศัยเหตุอย่างหนึ่ง จึงได้มาใน พระนครนี้. [๒๑๘๒] (พระราชาตรัสถามว่า) ดูก่อนนางนาค กัญญา ท่านมีอาการเหมือนคนมีจิตฟั่นเฟือน มี อินทรีย์อันเศร้าหมอง ดวงเนตรของท่านไหลนองไป ด้วยหยาดน้ำตา อะไรของท่านหาย หรือว่าท่าน ปรารถนาอะไร จึงได้มาในเมืองนี้ เชิญท่านบอก มาเถิด. [๒๑๘๓] (นางสุมนาทูลตอบว่า) ข้าแต่พระองค์ ผู้เป็นจอมประชาชน มหาชนชาวโลกเรียกร้อง สัตว์ใดว่า อุรคชาติผู้มีเดชสูง ในมนุษยโลก เขา เรียกสัตว์นั้นว่า " นาค " บุรุษคนนี้จับนาคนั้นมา เพื่อ ต้องการเลี้ยงชีพ นาคนั้นแหละเป็นสามีของหม่อมฉัน