พระไตรปิฎก

ข้าแต่เสด็จพ่อ พระองค์อย่าทรงนึกว่า เราเป็น ใหญ่แล้ว ยังมหาชนให้หยั่งลงเพื่อความฉิบหาย กำไร คือความทุกข์ อย่าได้มีแก่สตรีและบุรุษของพระองค์ เลย. โภคสมบัติทั้งปวง ของพระราชาผู้ปราศจาก ความหวาดเสียว แส่หากามารมณ์ย่อมพินาศหมด ข้อ นั้นนักปราชญ์ทั้งหลาย กล่าวว่าเป็นความทุกข์ ของ พระราชา. ข้อความที่หม่อมฉันกราบทูล ในปัญหาของ พระองค์นั้น เป็นวัตรบท นี่แหละเป็นอนุสาสนี ข้าแต่ พระมหาราชา บัดนี้ พระองค์โปรดทรงบำเพ็ญบุญ อย่าเป็นนักเลง อย่าทรงราชทรัพย์ให้พินาศ จงทรง ศีล เพราะว่าคนทุศีล ย่อมตกต่ำ. [๒๔๔๓] (พระราชาตรัสว่า) พ่อชัมพุกะ พ่อได้ ถามปัญหากะเจ้าโกสิยโคตร และเจ้ากุณฑลินี มาเช่น เดียวกันแล้ว ชัมพุละลูกรัก คราวนี้ เจ้าจงบอกกำลัง อันสูงสุดกว่ากำลังทั้งหลาย บ้างเถิด. [๒๔๔๔] (นกชัมพุกะทูลว่า) กำลังในบุรุษผู้มี อัธยาศัยใหญ่ในโลกนี้ มี ๕ ประการ ในกำลัง ๕ ประการนั้น กำลังแขนบัณฑิตกล่าวว่า เป็นกำลังต่ำ ทราม ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงเจริญพระชนม์ กำลังโภค ทรัพย์บัณฑิตกล่าวว่า เป็นกำลังที่สอง. ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงเจริญพระชนม์ กำลังอำ- มาตย์ บัณฑิตกล่าวว่าเป็นกำลังที่สาม กำลังคือการ