Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 65 หน้าที่ 594

เล่ม มมร. 65 หน้า 594 ข้อ 180
บทว่า ธมฺมาปิ เตสํ น ปฏิจฺฉิตา เส ความว่า แม้ธรรมคือ ทิฏฐิ ๖๒ อันพระอรหันต์เหล่านั้นไม่ปรารถนาเฉพาะอย่างนี้ว่า สิ่งนี้แหละ จริง สิ่งอื่นเป็นโมฆะ. บทว่า ปารงฺคโต น ปจฺเจติ ตาทิ ความว่า พระอรหันต์ผู้ถึง ฝั่งคือนิพพาน ย่อมไม่มาสู่กิเลสทั้งหลายที่ละได้แล้วด้วยมรรคนั้น ๆ อีก และเป็นผู้คงที่ด้วยอาการ ๕ บทที่เหลือปรากฏแล้วทั้งนั้น. บทว่า วีสติวตฺถุกา สกฺกายทิฏฺิ ได้แก่ ทิฏฐิในวิชชมานกาย ชึ่งกระทำขันธ์ ๕ เป็นที่ตั้ง เป็นไปโดยอาการสี่ ๆ ในขันธ์หนึ่ง ๆ โดย นัยเป็นต้นว่า พิจารณาเห็นรูปโดยความเป็นตน. บทว่า ทสวตฺถุกา มิจฺฉาทิฏฺิ ได้แก่ ทิฏฐิที่เป็นไปโดยนัย เป็นต้นว่า ทานที่ให้แล้ว ไม่มีผล. บทว่า อนฺตคฺคาหิกา ทิฏฺิ ทิฏฐิทีถือเอาว่า ส่วนสุดหนึ่ง ๆ มี อยู่ ซึ่งเป็นไปโดยนัยเป็นต้นว่า โลกเที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเป็น โมฆะ. บทว่า ยา เอวรูปา ทิฏฺิ เป็นบทตั้ง ซึ่งทั่วไปแก่บท ๑๙ บท ที่กล่าวอยู่ในบัดนี้ พึงเชื่อมความแม้ทั้งหมดว่า ทิฏฐิอันใด ความไปคือ ทิฏฐิก็อันนั้นแหละ ทิฏฐิอันใด รกเรี้ยวคือทิฏฐิก็อันนั้นแหละ. อันใดชื่อว่าทิฏฐิ เพราะอรรถว่าเห็นไม่แน่นอน อันนั้นแหละชื่อว่า ทิฏฐิคตะ เพราะอรรถว่าไป คือ เห็นในทิฏฐิทั้งหลาย เพราะหยั่งลงภาย ในทิฏฐิ ๖๒. เนื้อความของบทนั้น กล่าวไว้แล้วทีเดียวแม้ในหนหลัง. ชื่อว่า ทิฏฐิคตะ เพราะไปแล้วโดยส่วนเดียวของส่วนสุดทั้ง ๒.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka