อรหันต์ เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ธรรมเหล่านั้น ย่อมไม่หายไปจากศาสนา
ของพระโคดม.
[๖๓๒] คำว่า สู่ทิศใด ๆ ในอุเทศว่า ยํ ยํ ทิสํ วิชฺวติ ภูริ-
ปญฺโ ดังนี้ ความว่า พระโคดมเสด็จอยู่ คือ เสด็จไป ทรงก้าวไป
เสด็จดำเนินไป สู่ทิศตะวันออก ทิศตะวันตก ทิศใต้ หรือทิศเหนือ.
คำว่า ภูริปญฺโ ความว่า มีปัญญากว้างขวางดังแผ่นดิน มีปัญญา
ใหญ่ มีปัญญาหลักแหลม มีปัญญาหนา มีปัญญาร่าเริง มีปัญญาเร็ว
มีปัญญาทำลายกิเลส เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า พระโคดมมีพระปัญญา
กว้างขวางดังแผ่นดิน เสด็จไปสู่ทิศใด ๆ.
[๖๓๓] คำว่า อาตมานั้นเป็นผู้นอบน้อมไปโดยทิศนั้น ๆ นั่น-
แหละ ความว่า อาตมานั้นเป็นผู้นอบน้อมไปโดยทิศาภาคที่พระพุทธเจ้า
ประทับอยู่นั้นๆ คือ เป็นผู้มีใจเอนไปในทิศนั้น มีใจโอนไปในทิศนั้น
มีใจเงื้อมไปในทิศนั้น น้อมใจไปในทิศนั้น มีทิศนั้นเป็นใหญ่ เพราะ-
ฉะนั้น จึงชื่อว่า อาตมานั้นเป็นผู้นอบน้อมไปโดยทิศนั้น ๆ นั่นแหละ
เพราะเหตุนั้น พระปิงคิยเถระจึงกล่าวว่า
ธรรมเหล่านั้น คือ ศรัทธา ปีติ มนะและสติ ย่อม
ไม่หายไปจากศาสนาของพระโคดม พระโคดมผู้มีปัญญา
กว้างขวางดังแผ่นดิน ย่อมเสด็จไปสู่ทิศใด ๆ อาตมา
นั้นย่อมเป็นผู้นอบน้อมไปโดยทิศนั้น ๆ นั่นแหละ.
[๖๓๔] กายของอาตมาผู้แก่แล้ว มีเรี่ยวแรงทุรพล ไม่ได้ไป
ในสำนักที่พระพุทธเจ้าประทับนั้นนั่นแล แต่อาตมาย่อม