Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 68 หน้าที่ 23

เล่ม มมร. 68 หน้า 23 ข้อ 0
รวมกันช่วยอุปถัมภ์ปฏิสัมภิทากระทำให้ผ่องใสได้ ด้วยประการฉะนี้. ยังมีอาจารย์พวกอื่นอีก ได้กล่าวไว้ว่า ปุพพโยคะ ๑, พาหุสัจจะ ๑, เทศภาษา ๑, อาคม ๑, ปริปุจฉา ๑, อธิคม ๑, ครุสันนิสสัย ๑, และมิตตสมาบัติ ๑. รวม ๘ ประการนี้ ล้วนเป็น ปัจจัยแก่ปฏิสัมภิทา ดังนี้. บรรดาธรรมทั้ง ๘ ประการนั้น นัยดังที่กล่าวแล้วแล ชื่อว่า ปุพพโยคะ. ความฉลาดในศาสตร์นั้น ๆ และศิลปายตนะทั้งหลาย ชื่อว่า พาหุสัจจะ. ความฉลาดในภาษา ๑๐๑ ภาษา ความฉลาดในภาษามาคธีโดย วิเศษ ชื่อว่า เทศภาษา. การเรียนพระพุทธพจน์โดยที่สุดแม้เพียงโอปัมมวรรค ชื่อว่า อาคม. การวินิจฉัยไต่สวนอรรถะแม้ในคาถา ๑ ชื่อว่า ปริปุจฉา. การเป็นพระโสดาบันก็ดี การเป็นพระสกทาคามีก็ดี การเป็น พระอนาคามีก็ดี การเป็นพระอรหันต์ก็ดี ชื่อว่า อธิคม. การอยู่ในสำนักครูผู้มากด้วยสุตะและปฏิภาณ ชื่อว่า ครุสัน- นิสสัย.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka