พระไตรปิฎก

บทว่า น สมาธิวตฺถุกานิ - ไม่เป็นที่ตั้งแห่งสมาธิ ความว่า ไม่เป็นที่ตั้งแห่งสมาธิอันเกิดแต่ความสุข. บทว่า น ยถาภูตญาณทสฺสนวตฺถุกานิ - ไม่เป็นที่ตั้งแห่ง ยถาภูตญาณทัสนะ ความว่า ไม่เป็นที่ตั้งแห่งยถาภูตญาณทัสนะอัน เป็นปทัฏฐานแห่งสมาธิ. ในบทมีอาทิว่า น เอกนฺตนิพฺพิทาย - ไม่เป็นไปเพื่อความเบื่อ หน่ายโดยส่วนเดียว พึงนำ น อักษรมาประกอบแม้ในบทที่เหลือโดย นัยมีอาทิว่า น วิราคาย - ไม่เป็นไปเพื่อความคลายกำหนัด. อีกอย่างหนึ่ง ปาฐะมี น อักษรในบทมีอาทิว่า น วิราคาย. ในบทเหล่านั้นบทว่า เอภนฺตนิพฺพิทาย พึงทราบความเชื่อม ว่า ศีลทั้งหลายย่อมไม่เป็นไปเพื่อความเบื่อหน่ายในวัฏฏะโดยส่วนเดียว. แม้ในบทที่เหลือก็พึงประกอบอย่างนี้. บทว่า วิราคาย คือ เพื่อความคลายกำหนัดในวัฏฏะ. บทว่า นิโรธาย คือ เพื่อความดับแห่งวัฏฏะ. บทว่า อุปสมาย คือ เพื่อความสงบแห่งวัฏฏะด้วยความไม่เกิด อีกแห่งวัฏฏะที่ดับแล้ว. บทว่า อภิญฺาย คือ เพื่อความรู้ยิ่งแห่งวัฏฏะ.