พระไตรปิฎก

กตโม จ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท, ฯปฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปปาโท๑. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปฏิจจสมุปบาท เป็น ไฉน ? เพราะชาติเป็นปัจจัยจึงมีชรามรณะ, พระ- ตถาคตทรงอุบัติก็ตาม ยังไม่ทรงอุบัติก็ตาม ธาตุ นั้นเป็นธรรมฐิติ - ยังตั้งอยู่โดยธรรมดา เป็นธรรม นิยาม - ความแน่นอนอยู่โดยธรรมดา เป็นอิทัป- ปัจจยตา - ความอาศัยกันเกิดขึ้นยังคงมีอยู่, พระ- ตถาคตตรัสรู้บรรลุธรรมนั้น, ครั้นตรัสรู้แล้ว บรรลุ แล้ว ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ ทรงตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ทรงทำให้ง่าย ตรัสว่า พวกเธอจงเห็น ดังนี้. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะ ชาติเป็นปัจจัยมีชราและมรณะ, เพราะภพเป็น ปัจจัยจึงมีชราและมรณะ, เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร. พระตถาคตอุบัติก็ตาม ยังไม่อุบัติ ตาม ฯลฯ ย่อมทำให้ง่ายตรัสว่า พวกเธอจง เห็นดังนี้. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอวิชชาเป็น ปัจจัยจึงมีสังขาร. ดูก่อนภิกษุทั้งหลายด้วยประการ ๑. สํ. นิ. ๑๖/๖๑.