พระไตรปิฎก

เป็นไปตามอารมณ์ที่เห็นแล้ว โดยประจักษ์. แม้โบราณาจารย์ ก็กล่าวไว้ว่า สํวิชฺชมานมฺหิ วิสุทฺธทสฺสโน ตทนฺวยํ เนติ อตีตนาคเต, สพฺเพปิ สงฺขารคตา ปโลกิโน อุสฺสาวพินฺทู สุริเยว อุคฺคเต. ภิกษุผู้มีความเห็นบริสุทธิ์ในสังขารที่เป็น ปัจฺจุบัน ย่อมน้อมนำความเห็นบริสุทธิ์นั้นไป พิจารณาสังขารที่เป็นอดีตและอนาคตว่า สังขาร ทั้งหลายแม้ทั้งหมดก็มี ปรกติแตกสลายไป เหมือน หยาดน้ำค้างแห้งไปใน เมื่อพระอาทิตย์ขึ้น ฉะนั้น. บทว่า นิโรเธ อธีมุตฺตตา - ความน้อมจิตไปในความดับ ความว่า ความน้อมไป ความเป็นผู้หนักแน่น ความเอียงไป ความ โอนไป ความลาดไปในความดับ อันได้แก่ภังคะ - ความทำลายนั้น เพราะทำความกำหนดธรรมทั้งสองอย่างให้เป็นอันเดียวกัน ด้วยอำนาจ ความดับอย่างนี้. บทว่า วยลกฺขณวิปสฺสนา - วิปัสสนาอันมีความเสื่อมไปเป็น ลักษณะ ท่านอธิบายว่า วิปัสสนานี้ชื่อว่า วยลักขณวิปัสสนา.