มาก เพราะอรรถว่าคติทั้งปวงร้อยไว้มาก เพราะ
อรรถว่าย่อมตกแต่งด้วยอภิสังขารต่าง ๆ มาก เพราะ
อรรถว่าย่อมลอยไปด้วยโอฆะต่าง ๆ มาก เพราะ
อรรถว่าย่อมเดือดร้อน เพราะกิเลสเป็นเหตุให้
เดือดร้อนต่าง ๆ มาก, เพราะอรรถว่าถูกเผาด้วย
อันตรายต่าง ๆ มาก, เพราะอรรถว่าเป็นผู้กำหนัด
ยินดี ขอบใจ หลงใหล ซบ ติดใจ เกาะเกี่ยว
พัวพัน ในกามคุณ ๕, เพราะอรรถว่าถูกร้อยรัด
ปกคลุม ปิดบัง หุ้มห่อ ปกปิด คดโกงมาก ด้วย
นิวรณ์ ๕๑ดังนี้.
อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า ปุถุชน เพราะชนมีกิเลสหนาเหลือที่จะ
นับ หันหลังให้อริยธรรม ประพฤติธรรมต่ำ, อีกอย่างหนึ่ง เพราะ
คนกิเลสหนาจัดอยู่ต่างหาก ไม่สังสรรค์กับพระอริยเจ้าผู้ประกอบด้วย
คุณ มีความเป็นผู้มีศีลและสุตะเป็นต้น. ในปุถุชน ๒ จำพวกนั้น ในที่นี้
ท่านประสงค์เอากัลยาณปุถุชน, เพราะชนนอกนั้นไม่มีการเจริญภาวนา
เลย.
ในบทว่า เสกฺขสฺส นี้ ได้แก่ พระเสกขะ ๗ จำพวก คือ
ผู้ตั้งอยู่ในโสดาปัตติมรรค โสดาปัตติผล สกทาคามิมรรค สกทาคามิ-
๑. ขุ. มหา. ๒๙/๔๓๐.