พระไตรปิฎก

บทว่า กตเวที ความว่า ชื่อว่า กตเวที เพราะย่อมได้ ย่อมเสวยคือย่อมรับ เฉพาะซึ่งอุปการะที่เขาทำแล้ว. บทว่า ติตฺเถ โยเชติ ปาณิเน ความว่า ย่อม ประกอบ คือย่อมประกอบพร้อมสรรพ ได้แก่ ย่อมให้สัตว์ทั้งปวงดำรงอยู่ เฉพาะในหนทางแห่งกุศลธรรมคือมรรค อันเป็นอุบายให้เข้าถึงพระนิพพาน ได้ด้วยการแสดงธรรม. คำที่เหลือมีเนื้อความง่ายทั้งนั้นแล. เนื้อความแห่ง คาถาอันพรรณนาถึงหนทางเสด็จข้าพเจ้าได้กล่าวไว้แล้วในเถรคาถานั้นนั่นแล. อรรถกถากาฬุทายีเถราปทาน อภยเถราปทานที่ ๗ (๕๔๗) ว่าด้วยบุพจริยาของพระอภยเถระ [๑๓๗] ในกัปที่แสนแต่ภัทรกัปนี้ พระ- พิชิตมารผู้รู้จบธรรมทั้งปวง เป็นพระผู้นำ พระ- นามว่าปทุมตตระได้เสด็จอุบัติขึ้นแล้ว พระตถาคต- เจ้า ยังบุคคลบางพวกให้ตั้งอยู่ในสรณคมน์ ยัง บุคคลบางพวกให้ตั้งอยู่ในศีล คือ กุศลกรรมบถ ๑๐ อันอุดม พระธีรเจ้าพระองค์นั้น ทรงประทาน สามัญผลอันอุดมแก่บุคคลบางคน ทรงประทาน สมาบัติ ๘ และวิชา ๓ แก่บุคคลบางคน พระโลกนาถผู้สูงสุดกว่านรชนพระองค์ นั้น ทรงประกอบสัตว์บางพวกไว้ในอภิญญา ทรง ประทานปฏิสัมภิทา ๔ แก่บุคคลบางคน