พระไตรปิฎก

หลุดพ้นแล้ว พระอริยสาวกนั้น ย่อมทราบชัดว่า ชาติสิ้นแล้วพรหมจรรย์ได้อยู่จบแล้ว กิจอื่นที่ ควรทำได้ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นอีก เพื่อความเป็น อย่างนี้ มิได้มีอีกต่อไป ดังนี้. ก็แลเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้ากำลังตรัสไวยากรณ์นี้อยู่ จิตของภิกษุ ๑,๐๐๐ รูปนั้น ก็หลุดพ้นจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่ถือมั่นแล. เพราะได้ฟังอาทิตตปริยายเทศนาอย่างนี้ พระนทีกัสสปเถระจึงได้ บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา ๔ เกิดความโสมนัสใจ เมื่อจะประกาศ ถึงเรื่องราวที่ตนเคยได้ประพฤติมาแล้วในกาลก่อน จึงกล่าวคำเริ่มต้นว่า ปทุมุตฺตรสฺส ภควโต ดังนี้ . บรรดาบทเหล่านั้น บท อคฺคผลํ คือผลอัน สูงสุด หรือ ผลที่ตนเก็บเอาในครั้งแรกแห่งต้นมะม่วงที่ตนเองได้ปลูกไว้. คำ ที่เหลือ มีเนื้อความพอที่จะกำหนดรู้ได้โดยง่ายทีเดียวแล. จบอรรถกถานทีกัสสปเถราปทาน คยากัสสปเถราปทานที่ ๓ (๕๕๓) ว่าด้วยบุพจริยาของพระคยากัสสปเถระ (๑๔๓) ครั้งเมื่อข้าพเจ้าเป็นดาบส ครอง หนังเสือเหลือง ประกอบด้วยเครื่องหาบ หาบ เครื่องหาบไปเที่ยวหาผลไม้ ได้นำเอาผลพุทรา มายังอาศรม.