พระไตรปิฎก

กับกำลังของช้างพันเชือก ถ้าเราโกรธควาญ ช้างผู้เข้ามาจับเรา เราพึงสามารถจะเหยียบย่ำ เขาเหล่านั้นได้ แม้ตลอดราชสมบัติของมนุษย์. แต่ถึงแม้เราจะถูกเขาใส่ไว้ในเสาตะลุง เราก็ ไม่คิดโกรธ เพื่อรักษาศีล เพื่อบำเพ็ญศีล บารมีให้บริบูรณ์. ถ้าเขาพึงทำลายเราที่เสา ตะลุงนี้ด้วยขวานและหอกซัดเราก็จะไม่โกรธ เขาเลย เพราะเรากลัวศีลของเราจะขาด. ในบทเหล่านั้นบทว่า ปากติกํ คือเหมือนเดิม. บทว่า สรีรานุคตํ คือกำลังกายที่ติดอยู่กับร่างกาย. อธิบายว่า มิใช่กำลังกายที่เกิดขึ้นด้วยญาณ คือ ความเป็นผู้ฉลาดในอุบาย. บทว่า อชฺช นาคสหสฺสานํ ความว่าในวันนี้ เท่ากับช้างพันเชือก. บทว่า พเลน สมสาทิสํ คือกำลังของเราเท่ากับ กำลังในร่างกายของช้างเหล่านั้น. มิใช่ด้วยเพียงเปรียบเทียบ. เพราะใน ครั้งนั้นพระโพธิสัตว์อุบัติในตระกูลมงคลหัตถี. บทว่า ยทิหํ เตสํ ปกุปฺเปยฺยํ คือหากเราโกรธควาญช้างผู้เข้ามา เพื่อจับเรา. เราพึงมีกำลังต่อสู้ในการทำลายชีวิตของควาญช้างได้. มิใช่มี กำลังต่อสู้ควาญช้างอย่างเดียว ที่จริงแล้วแม้ตลอดราชสมบัติของมนุษย์ เรา ก็จักทำลายราชสมบัติทั้งหมดของมนุษย์เหล่านี้ผู้มาโดยราชการ ให้เป็น