พระไตรปิฎก

ปรารถนาของเราเป็นเวลาช้านาน จักถึงความสำเร็จ. ดังที่พระผู้มีพระ- ภาคเจ้าตรัสไว้ว่า :- เราอธิษฐานองค์ ๓ ประการนี้อยู่ ๑๖ ปี ครั้งนั้นเสนาบดีเป็นต้น ตรวจมือเท้าลิ้นแล ช่องหูของเรา แล้วเห็นความไม่บกพร่องของ เรา ติเตียนว่า เราเป็นคนกาลกรรณี ที่นั้นชาว ชนบท เสนาบดีและปุโรหิตทั้งปวง ร่วมใจ กันทั้งทมด พลอยดีใจในการรับสั่งให้นำไป ทิ้ง. เรานั้นได้ฟังความประสงค์ของเสนาบดี เป็นต้น นั้นแล้ว ร่าเริงดีใจ เราประพฤติตบะ มาเพื่อประโยชน์ใด ประโยชน์นั้น จะสำเร็จ แก่เรา. ในบทเหล่านั้น บทว่า มทฺทิย คือตรวจด้วยการลูบคลำ. บทว่า อนูนตํ คือมือเป็นต้นไม่บกพร่อง. บทว่า นินฺทิสุํ คือติเตียนว่า แม้มี อวัยวะไม่บกพร้องอย่างนี้ แต่เฉยเมยดุจคนใบ้เป็นต้นก็ไม่ควรครองราช- สมบัติ. พระกุมารนี้เป็นคนกาลกรรณี. บทว่า ฉฑฺฑนํ อนุโมทิสุํ ความว่า ชาวชนบททั้งปวง พวกราชบุรุษมีเสนาบดีและปุโรหิตเป็นหัวหน้ามาเพื่อเฝ้า พระราชา ร่วมใจกันทั้งหมด ไม่แสดงอาการสยิ้วหน้า ที่พระราชา