พระไตรปิฎก

มนสิการโกศล ๑๐ พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นทรงบอกอุคคหโกศล ๗ อย่าง อย่างนี้แล้ว จึงบอกมนสิการโกศล ๑๐ อย่าง อย่างนี้คือ ๑. อนุปุพฺพโต (โดยลำดับ) ๒. นาติสีฆโต (โดยไม่รีบด่วน) ๓. นาติสณิกโต (โดยไม่ช้าเกินไป) ๔. วิกฺเขปปฏิพาหนโต (โดยการห้ามความฟุ้งซ่าน) ๕. ปณฺณตฺติสมติกฺกมนโต (โดยการก้าวล่วงบัญญัติ ) ๖. อนุปุพฺพมุญฺจนโต (โดยการปล่อยลำดับ) ๗. อปฺปนาโต (โดยอัปปนา) ๘. ๙. ๑๐. ตโย จ สุตฺตนฺตา (โดยสุตตันตะ ๓) มนสิการโดยลำดับ บรรดาโกศล ๑๐ เหล่านั้น ข้อว่า อนุปุพฺพโต ความว่า พระ- โยคาวจรพึงทำกรรมฐานนั้นไว้ในใจโดยลำดับ คือ ตั้งแต่การสาธยาย ไม่พึง เว้นกรรมฐานหนึ่งไว้ในระหว่าง เพราะเมื่อมนสิการเว้นกรรมฐานหนึ่งไว้ใน ระหว่าง จิตก็จะเหน็ดเหนื่อย ย่อมตกไปจากอารมณ์ เพราะความไม่บรรลุตาม ใจชอบที่จะพึงได้ด้วยสามารถแห่งภาวนาสมบัติ ย่อมไม่ทำภาวนาให้สำเร็จ เปรียบเหมือนบุรุษผู้ไม่ฉลาด ก้าวขึ้นบันได ๓๒ ชั้น โดยข้ามไปขั้นหนึ่ง ใน ระหว่าง ฉะนั้น.