พระไตรปิฎก

อรูปตัณหา เป็นไฉน ? ความกำหนัด ความกำหนัดนัก ฯลฯ ความกำหนัดนักแห่งจิตอัน ประกอบด้วยอรูปธาตุ นี้เรียกว่า อรูปตัณหา. นิโรธตัณหา เป็นไฉน ? ความกำหนัด ความกำหนัดนัก ฯลฯ ความกำหนดนักแห่งจิตอัน สหรคต ด้วยอุจเฉททิฏฐิ นี้เรียกว่า นิโรธตัณหา. เหล่านี้เรียกว่า ตัณหา ๓. [๙๓๖] เอสนา ๓ เป็นไฉน ? กาเมสนา ภเวสนา พรหมจริเยสนา บรรดาเอสนา ๓ นั้น กาเมสนา เป็นไฉน ? ความพอใจในกาม ฯลฯ ความหมกมุ่นในกาม อันใด นี้เรียกว่า กาเมสนา. ภเวสนา เป็นไฉน ? ความพอใจในภพ ฯลฯ ความหมกมุ่นในภพ อันใด นี้เรียกว่า ภเวสนา. พรหมจริเยสนา เป็นไฉน ? ความเห็นว่าโลกเที่ยง หรือความเห็นว่าโลกไม่เที่ยง ฯลฯ สัตว์เบื้อง หน้าแต่ตาย จะเกิดอีกก็หามิได้ จะไม่เกิดอีกก็หามิได้ ดังนี้ ทิฏฐิ ความเห็นไป ข้างทิฏฐิ ฯลฯ การถือเอาโดยวิปลาส อันใด มีลักษณะเช่นว่านี้ นี้เรียกว่า พรหมจริเยสนา. บรรดาเอสนา ๓ นั้น กาเมสนา เป็นไฉน ? ความกำหนัดในกาม กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม อันเป็นอกุศล ตั้งอยู่ในฐานเดียวกันกับความกำหนัดในกามนั้น นี้เรียกว่า กาเมสนา.