พระไตรปิฎก

โสมนัสสินทริยมูล โสมนัสสินทริยมูละ อุเปกขินทริยมูลี:- [๑๑๐๖] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดเเก่บุคคลใด, อุเปกขินทรีย์ ก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตก็ดี ปัจฉิม- จิตที่เป็นโสมนัสสสัมปยุตจักเกิดในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาขณะ แห่งจิตนั้นก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่อุเปก- ขินทรีย์ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกนี้มีโสมนัสะกำลัง เกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสัมปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และอุเปกขินทรีย์ก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. ก็หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลใด โสมนัสสินทรีย์ ก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่ง โสมนัสสวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิด อยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี อุเปกขินทรีย์จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลมีโสมนัสสะ