พระไตรปิฎก

ที่เป็น ปัจฉาชาตะ ได้แก่ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยาที่เกิดภายหลัง เป็นปัจจัยแก่กายนี้ที่เกิดก่อน ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย. ที่เป็น อาหาระ ได้แก่ กวฬิงการาหาร เป็นปัจจัยแก่กายนี้ ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย . ที่เป็น อินทริยะ ได้แก่ รูปชีวิตินทรีย์ เป็นปัจจัยแก่กฏัตตารูป ด้วยอำนาจของอัตถิปัจจัย. [๖๑๖] ๘. อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม ด้วยอำนาจ ของอัตถิปัจจัย มีอย่างเดียว คือ ปุเรชาตะ ได้แก่ ๑. พระเสขะหรือปุถุชน พิจารณาเห็นจักษุ โดยความเป็นของ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา. ๒. พระเสขะหรือปุถุชน พิจารณาเห็นโสตะ ฆานะ ชิวหา กายะ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ หทยวัตถุ โดยความเป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา. ๓. พระเสขะหรือปุถุชน เห็นรูปด้วยทิพยจักษุ. ๔. พระเสขะหรือปุถุชน ฟังเสียงด้วยทิพโสตธาตุ. ๕. หทยวัตถุ เป็นปัจจัยแก่กุศลขันธ์ทั้งหลาย ด้วยอำนาจของ อัตถิปัจจัย. [๖๑๗] ๙. อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม ด้วยอำนาจ ของอัตถิปัจจัย