Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 9 หน้าที่ 184

เล่ม มมร. 9 หน้า 184 ข้อ 336
[ว่าด้วยบริกรรมพื้น ] บทว่า อิกฺกาสํ ได้แก่ ยางไม้หรือยางผสม. บทว่า ปิฏฺมทฺทํ ได้ เก่ แป้งเปียก. บทว่า กุณฺฑกมตฺติกํ ได้แก่ ดินเหนียวปนรำ. บทว่า สาสปกุฏํ ได้แก่ แป้งเมล็ดพรรณผักกาด. บทว่า สิตฺถเตลกํ ได้แก่ ขี้ผึงเหลว. สองบทว่า อจฺจุสฺสนฺนํ โหติ มีความว่า เป็นหยด ๆ ติดอยู่. บทว่า ปจฺจุทฺธริตุํ ได้แก่ เช็ด บทว่า ลณฺฑมตฺติกํ ได้แก่ ดินเหนียว คือ ขุยไส้เดือน. บทว่า กสาวํ ได้แก่ น้ำฝาดแห่งมะขามป้อมและสมอ. วินิจฉัยในคำว่า น ภิกฺขเว ปฏิภาณจิตฺตํ นี้ พึงทราบดังนี้ :- รูปสตรีและบุรุษอย่างเดียวเท่านั้น อันภิกษุไม่ควรให้ทำ หามิได้ รูป- สัตว์ดิรัจฉาน โดยที่สุดแม้รูปไส้เดือนภิกษุไม่ควรทำเองหรือสั่งว่า ท่านจงทำ ย่อมไม่ได้แม้เพื่อสั่งว่า อุบาสก ท่านจงทำคนเฝ้าประตู. แต่ยอมให้ใช้ผู้อื่น เขียนเรื่องทั้งหลายซึ่งน่าเลื่อมใส มีปกรณ์ชาดกแลอสติสทานเป็นต้น หรือซึ่ง ปฎิสังยุตด้วยความเบื่อหน่าย, ทั่งยอมให้ทำเองซึ่งมาลากรมเป็นต้น . บทว่า อาฬกมนฺทา มีความว่า เป็นลาน อันเดียว คับคั่งด้วยมนุษย์. [ว่าด้วยห้องเป็นต้น] วินิจฉัยในบทว่า ตโย คพฺเภ นี้ พึงทราบดังนี้ :- สิวิกาคัพภะนั้น ได้แก่ ห้อง ๔ เหลี่ยมจตุรัส. นาฬิกาคัพภะนั้น ได้แก่ ห้องยาวกว่าด้านกว้าง ๒ เท่าหรือ ๓ เท่า
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka