พระไตรปิฎก

จิต เกิดแต่กายกับวาจามิใช่เถิดแต่จิต เกิด แต่วาจากับจิต มิใช่เกิดแต่กาย เกิดแต่กาย วาจาจิต ๓ สถานจึงมีสมุฏฐาน ๔ ไม่ซ้ำกัน. อนนุญาตสมุฏฐาน จบ [๘๔๐] ก็สมุฏฐาน ๑๓ ทรงแสดง ไว้ดีแล้วโดยย่อ ๆ เป็นเหตุทำความไม่หลง อนุโลมแก่ธรรมที่เป็นแบบ วิญญูชนเมื่อทรง จำสมุฏฐานนี้ไว้ได้ ย่อมไม่หลงในสมุฏฐาน แล. ย่อหัวข้อสมุฏฐาน จบ สมุฏฐานสีส วัณณนา ก็แลวินิจฉัยในสมุฏฐานกถา อันเป็นอันดับแห่งโสฬสมหาวารนั้น พึงทราบดังนี้:- คาถาว่า อนตฺตา อิติ นิจฺฉยา มีความว่า บัญญัติคือนิพพาน ท่านวินิจฉัยว่า เป็นอนัตตา. (เมื่อดวงจันทร์ คือ พระพุทธเจ้ายังไม่เกิดขึ้น เมื่อดวงอาทิตย์ คือ พระพุทธเจ้ายังไม่อุทัยขึ้นมา). บทว่า สภาคธมฺมานํ ได้แก่ สังขตธรรมที่มีส่วนเสมอกันด้วยอาการ มีอาการคือไม่เที่ยงเป็นต้น.