พระไตรปิฎก

ไม่พึงฆ่าสัตว์ ไม่พึงถือเอาของที่เขา ไม่ให้ ไม่พึงกล่าวเท็จ ไม่พึงดื่มน้ำเมา พึง เว้นจากเมถุนธรรมความประพฤติไม่ประ- เสริฐ ไม่พึงบริโภคอาหาร ในเวลาวิกาล ตลอดราตรี ไม่พึงทัดทรงระเบียบดอกไม้ ไม่พึงไล้ทาเครื่องหอม พึงนอนบนเตียงบน พื้น หรือบนเครื่องลาดที่สมควร บัณฑิต ทั้งหลายกล่าวอุโบสถมีองค์ ๘ นี้แล อัน พระพุทธจ้าผู้ถึงที่สุดแห่งทุกข์ ทรงประกาศ แล้ว๑ สองบทว่า อฏฺ ทูเตยฺยงฺคานิ ได้แก่ องค์ ๘ ที่พระผู้มีพระภาค- เจ้าตรัสไว้ในสังฆเภทขันธกะ โดยนัยมีอาทิว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรม วินัยนี้ เป็นผู้ฟังด้วย เป็นผู้ให้ผู้อื่นฟังด้วย. ติตถิยวัตร ได้ทรงแสดงแล้วในมหาขันธกะ.๒ ของเคี้ยวของฉัน ไม่เป็นเดนและเป็นเดน ได้ทรงแสดงแล้วใน ปวารณาสิกขาบท.๓ สองบทว่า อฏฺนฺนํ ปจฺจุฏฺาตพพํ มีความว่า ในโรงฉันพึงลุก ขึ้นรับแก่ภิกษุณีผู้แก่ทั้งหลาย แม้อาสนะก็พึงให้แก่ภิกษุณีเหล่านั้นแท้. บทว่า อุปาสิกา ได้แก่ นางวิสาขา. สองบทว่า อฏฺานิสํสา วินยธเร มีความว่า พึงทราบอานิสงส์ ๘ เพราะเติมอานิสงส์ ๓ นี้ คือ อุโบสถ ปวารณา สังฆกรรม เป็นหน้าที่ของ วินัยธรนั้น เข้าในอานิสงส์ ๕ ที่กล่าวแล้วในหมวด ๕. ๑. องฺ . ติกะ ๒๐/๒๗๖. ๒. มหาวคฺค. ๔/๑๔๓. ๓. มหาวิภงฺค. ๒/๓๓๒.