พระไตรปิฎก

ผู้มีปัญญา ประกอบด้วยปัญญาที่เห็นความเกิดและความดับอันประเสริฐ ชำแรกกิเลส ให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ. นี้ก็เป็น นาลกรณธรรม. [๓๕๘] กสิณายตนะ คือ แดนกสิณ ๑๐ ๑. ผู้หนึ่ง ย่อมจำปฐวีกสิณได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้องขวาง คล่องแคล่ว ประมาณมิได้ ๒. ผู้หนึ่ง ย่อมจำอาโปกสิณได้ . .. ๓. ผู้หนึ่ง ย่อมจำเตโชกสิณได้... ๔. ผู้หนึ่ง ย่อมจำอาโปกสิณได้... ๕. ผู้หนึ่ง ย่อมจำนีลกสิณได้... ๖. ผู้หนึ่ง ย่อมจำปีตกสิณได้... ๗. ผู้หนึ่ง ย่อมจำโลหิตกสิณได้... ๘. ผู้หนึ่ง ย่อมจำโอทาตกสิณได้ ... ๙. ผู้หนึ่ง ย่อมจำอากาสกสิณได้ . . . ๑๐. ผู้หนึ่ง ย่อมจำวิญญาณกสิณได้ ทั้งเบื้องบน เบื้องล่าง เบื้อง ขวาง คล่องเเคล่ว ประมาณมิได้. [๓๕๙] อกุศลกรรมบถ ๑๐ ๑. ปาณาติบาต ๒. อทินนาทาน ๓. กาเมสุมิจฉาจาร ๔. มิสาวาท ๕. ปิสุณาวาจา ๖. ผรุสาวาจา ๗. สัมผัปปลาปะ ๘. อภิชฌา ๙. พยาบาท ๑๐. มิจฉาทิฏฐิ.