Tipitaka>

พระไตรปิฎก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 25 หน้าที่ 76

<< | หน้าที่ 76 | >>
๑๐. ปิโลติกติสสเถรวัตถุ


เรื่องพระปิโลติกติสสเถระ


(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

[๑๔๓] บุคคลผู้กีดกันอกุศลวิตกได้ด้วยหิริ มีอยู่น้อยคนในโลก

ภิกษุใดหลบหลีกนินทาได้ ตื่นตัวอยู่ เหมือนม้าชั้นดีหลบแส้ได้

ภิกษุเช่นนั้นมีอยู่น้อยรูป

[๑๔๔] เธอทั้งหลายจงมีความเพียรและมีสังเวคธรรม

เหมือนม้าดีที่ถูกลงแส้ เธอทั้งหลายมีศรัทธา ศีล วิริยะ

สมาธิ และธัมมวินิจฉัย

สมบูรณ์ด้วยวิชชาและจรณะ มีสติมั่นคง

จักละทุกข์ มีประมาณไม่น้อยนี้ได้

๑๑. สุขสามเณรวัตถุ


เรื่องสุขสามเณร


(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

[๑๔๕] คนไขน้ำ ย่อมไขน้ำ

ช่างศร ย่อมดัดลูกศร

ช่างไม้ ย่อมถากไม้

ผู้มีวัตรดี ย่อมฝึกตน

ทัณฑวรรคที่ ๑๐ จบ


๑ ดู สํ.ส. (แปล) ๑๕/๑๘/๑๖
๒ มีสังเวคธรรม แปลจากคำว่า “สํเวคิโน” หมายถึงมีสโหตตัปปญาณ คือ ญาณที่มีโอตตัปปะ ได้แก่ ญาณ ที่มีความกลัวต่อภัยคือชาติ ชรา มรณะ เป็นต้น (ขุ.อิติ.อ. ๓๗/๑๓๑)
๓ ธัมมวินิจฉัย หมายถึงความรู้เหตุที่ควรและไม่ควร (ขุ.ธ.อ. ๕/๗๑)
๔ ทุกข์ ในที่นี้หมายถึงวัฏฏทุกข์ (ขุ.ธ.อ. ๕/๑๐/๗๘)
๕ ผู้มีวัตรดี ในที่นี้หมายถึงคนที่ว่าง่าย สอนง่าย (ขุ.ธ.อ. ๕/๘๒)
๖ ขุ.เถร. (แปล) ๒๖/๑๙/๓๑๐ และดูเทียบธรรมบทข้อ ๘๐ หน้า ๕๓ ในเล่มนี้

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka