พระไตรปิฎก

[๒๓๖] ท่านนั้นจงทำที่พึ่ง ๑ แก่ตนเอง

จงรีบพยายาม จงเป็นบัณฑิต

ท่านขจัดมลทินได้แล้ว ไม่มีกิเลสเพียงดังเนิน

จะเข้าถึงอริยภูมิอันเป็นทิพย์ ๒

[๒๓๗] บัดนี้ ท่านเป็นผู้มีวัยถูกนำเข้าไปแล้ว ๓

เตรียมจะไปสำนักพระยายม

ที่พักระหว่างทางของท่านยังไม่มี

และแม้แต่เสบียงเดินทางของท่านก็ยังไม่มีเลย

[๒๓๘] ท่านนั้นจงทำที่พึ่งแก่ตนเอง

จงรีบพยายาม จงเป็นบัณฑิต

ท่านขจัดมลทินได้แล้ว ไม่มีกิเลสเพียงดังเนิน

ก็จะไม่ต้องเข้าถึงชาติ และชราอีกต่อไป





(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พราหมณ์ผู้ทำกุศลอยู่บ่อย ๆ ดังนี้)

[๒๓๙] ผู้มีปัญญา พึงกำจัดมลทิน ๔ ของตน

ทีละน้อย ทุกขณะ โดยลำดับ

เหมือนช่างทองกำจัดสนิมทอง ฉะนั้น ๕

๑ ที่พึ่ง หมายถึงกุศลกรรม (ขุ.ธ.อ. ๗/๕)
๒ อริยภูมิอันเป็นทิพย์ ในที่นี้หมายถึงสุทธาวาสภูมิ ที่อยู่ของพระอนาคามี มี ๕ คือ อวิหา อตัปปา สุทัสสา สุทัสสีและอกนิฏฐา (ขุ.ธ.อ. ๗/๕, ที.ปา. ๑๑/๓๑๘/๒๑๑)
๓ มีวัยถูกนำเข้าไปแล้ว หมายถึงล่วงวัยทั้ง ๓ ใกล้จะถึงอายุขัยแล้ว (ขุ.ธ.อ. ๗/๕)
๔ มลทิน หมายถึงกิเลสมีราคะเป็นต้น (ขุ.ธ.อ. ๗/๗)
๕ ดูเทียบ อภิ.ก. ๓๗/๑๗๘/๑๐๒,๓๔๖/๑๘๙