Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 25 หน้าที่ 577

<< | หน้าที่ 577 | >>
๑๐. อุฏฐานสูตร


ว่าด้วยการลุกขึ้นนั่งสมาธิ


(พระผู้มีพระภาคตรัสเตือนภิกษุทั้งหลายดังนี้)

{๓๒๗} [๓๓๔] เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นเถิด จงนั่งเถิด

ความหลับจะมีประโยชน์อะไรแก่เธอทั้งหลาย

ผู้เร่าร้อนด้วยโรคคือกิเลสมีประการต่าง ๆ

ถูกลูกศรคือราคะเป็นต้นทิ่มแทงจนย่อยยับอยู่

[๓๓๕] เธอทั้งหลายจงลุกขึ้นเถิด จงนั่งเถิด

จงบากบั่นขยันศึกษาปฏิบัติเพื่อบรรลุสันติธรรม กันเถิด

อย่าให้มัจจุราชรู้ว่า เธอทั้งหลายมัวแต่ประมาทลุ่มหลง

แล้วบังคับให้หลงใหลอยู่ในอำนาจเลย

[๓๓๖] เธอทั้งหลายจงข้ามตัณหาที่ชื่อว่า วิสัตติกา

ซึ่งเป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์

ผู้ยังมีความต้องการยึดติดอยู่

ขณะอย่าได้ล่วงเลยเธอทั้งหลายไปเสีย

เพราะเหล่าชนที่ปล่อยให้ขณะล่วงเลยไป

ย่อมแออัดกันในนรก เศร้าโศกอยู่

๑ จงลุกขึ้น หมายถึงลุกจากอาสนะ จงเพียรพยายามอย่าเกียจคร้าน (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๔/๑๕๓)
๒ จงนั่ง หมายถึงนั่งคู้บัลลังก์ เพื่อปฏิบัติกัมมัฏฐาน (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๔/๑๕๓)
๓ สันติธรรม มี ๓ ประการ คือ (๑) อัจจันตสันติ(ความสงบอย่างสิ้นเชิง) (๒) ตทังคสันติ(ความสงบ ด้วยองค์นั้น ๆ) (๓) สัมมุติสันติ(ความสงบโดยสมมติ) แต่ในที่นี้หมายถึงอัจจันตสันติ กล่าวคือนิพพาน (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๕/๑๕๔)
๔ ขณะอย่าได้ล่วงเลยเธอทั้งหลายไปเสีย ในที่นี้หมายถึงอย่าปล่อยให้โอกาสหรือเวลาแห่งการบำเพ็ญ สมณธรรมผ่านไป (ขุ.สุ.อ. ๒/๓๓๖/๑๕๕)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka