พระไตรปิฏก

(พระวิสาขปัญจาลีบุตรเถระเมื่อจะบอกลักษณะของพระธรรมกถึกแก่ภิกษุ ทั้งหลาย จึงได้กล่าว ๒ คาถาไว้ดังนี้ว่า)

{๓๐๒} [๒๐๙] (พระธรรมกถึกประกอบด้วยองค์ ๕ เหล่านี้ คือ)

๑. ไม่พึงยกตน

๒. ไม่ข่มผู้อื่น

๓. ไม่พึงมองดูด้วยความเหยียดหยาม

๔. ไม่พึงกระทบกระทั่งท่านผู้ถึงฝั่งนิพพาน

๕. ไม่พึงกล่าวคุณความดีของตนในที่ชุมชน

ไม่ฟุ้งซ่าน กล่าวแต่พอประมาณ มีวัตรดีงาม

[๒๑๐] พระธรรมกถึกนั้นมักเห็นเนื้อความอันสุขุมและละเอียดยิ่งนัก

มีปัญญาเฉลียวฉลาด ประพฤติอ่อนน้อมถ่อมตนอยู่เสมอ

ปฏิบัติตามศีลของพระพุทธเจ้าเป็นอาจิณ

พึงได้นิพพานไม่ยากเลย





(พระจูฬกเถระเมื่อจะทำตนให้เกิดอุตสาหะในการเจริญภาวนา จึงได้กล่าว ๒ คาถาไว้ดังนี้ว่า)

{๓๐๓} [๒๑๑] นกยูงทั้งหลาย มีหงอนงาม ขนหางงาม

สร้อยคอเขียวงาม จะงอยปากงาม

มีเสียงไพเราะ ส่งเสียงร้องอยู่

อนึ่ง แม้แผ่นดินใหญ่นี้มีหญ้าเขียวชะอุ่ม

มีน้ำชุ่มชื่น ท้องฟ้าก็มีเมฆสวยงาม